Tıpta Yeni Adımlar: Kişiselleştirilmiş Tıp

Tıp, insanlık tarihinin çok eski zamanlarından beri var olan, seneler içerisinde gelişen ve hala gelişmekte olan bir bilim dalıdır. Günümüzde teknolojinin de gelişmesi ile birlikte tıp dünyasındaki pek çok alanda yenilikler yaşanmıştır. Bu gelişmeler öylesine önemli bir yerde durur ki insanlık tarihinin değişmesinde de etkili bir yeri vardır.

Günümüz şartlarında bilim, teknolojiden ayrı düşünülemez. Bilimdeki her gelişme teknolojiyi, teknolojik gelişmeler de bilimin kendisini besler ve geliştirir. Sağlık alanı da bu gelişmelerden en çok beslenenler arasında yer alır. Bir asır önce ne olduğu ve neyden kaynaklandığı bilinemeyen hastalıkların pek çoğu bugün teknolojik gelişmenin de etkisiyle çözülmüş ve hatta kalıcı ve önleyici tedaviler geliştirilmiştir. Ancak henüz sağlık alanındaki tüm bilinmezler ortaya çıkarılmamıştır. Bununla birlikte yapılan çalışmalar her geçen gün artmakta ve tıp alanını bir adım daha öteye götürmektedir.

Kişiselleştirilmiş tıp, teknolojinin gelişmesi ve bununla birlikte genetik biliminde aşama kaydedilmesi ile ortaya çıkmış yeni bir alandır. Hastalıkların öngörülmesi, önlenebilmesi ve doğru bir tedavi uygulanabilmesi için kişiselleştirilmiş tıp çok önemli bir noktada durmaktadır.

Kişiselleştirilmiş Tıp Nedir?

Tıp alanındaki gelişmelere her gün bir yenisi daha eklenmektedir. Bu gelişmeler, insanlara umut olmaya devam etmektedir. Kişiselleştirilmiş tıp, insanlara umut olma konusunda yapılan çalışmaların bir sonucudur. Tıp için daha yeni bir alan olan bu yaklaşım, kanser gibi zor tedavi edilen hastalıklar konusunda oldukça önemli yöntemler sunmaktadır. Bir diğer adı da hassas tıp olarak geçmekte olan yaklaşım, kişiye özel bir tanı ve tedavi yöntemleri sunmaktadır.

Kişiler, aynı hastalıklardan muzdarip olsalar da her biri için farklı bir tedavi yöntemi, farklı ilaç ve teknikler etkili olabilmektedir. Bir kişinin kullandığı ilaç, diğerinde işe yaramayabilir. Aynı zamanda kişilerin aynı hastalığa yakalanma nedenleri de birbirinden farklı sebeplere dayanabilir. Bu durum başta genetik ile ilişkilidir. Hastalıklarla ilgili konularda genetik, oldukça önemli bir noktada yer almaktadır. Bunlara ek olarak kişilerin yaşam tarzı ve çevresel faktörler de etkilidir.

İşte kişiselleştirilmiş tıp, kişinin genetiği ile ilgili çalışmalar yürütülmesi prensibine dayanmaktadır. Bu noktada kanser gibi genetikle yakın ilişkisi olan hatalıkların tanı ve tedavisinde oldukça büyük bir öneme sahiptir. Kişiselleştirilmiş tıp uygulamalarını ise şu şekilde sıralayabiliriz:

Bu yazımız da ilginizi çekebilir;  Sağlıkta Yeni Dönem: Telesağlık, Teletıp

Çeşitli genetik testler ile kişinin o hatalığa karşı genetik bir yatkınlığı olup olmadığını tespit etme
Kişinin hasta olup olmadığına dair moleküler seviyede tarama yapma ve erken teşhis koyabilme
Kişiselleştirilmiş tıp yaklaşımı ile kişiye özel tedavi seçeneklerinin belirlenmesi
Kişiye uygulanan tedavinin işe yarayıp yaramadığına dair değerlendirme yapma, tedavinin gidişatı hakkında bilgi edinme

Kişiselleştirilmiş Tıp Yaklaşımının Faydaları

Yukarıda değindiğimiz gibi kişiselleştirilmiş tıp ya da hassas tıp, genetik çalışmalar ve araştırmalarla işlemektedir. Yapılan çalışmalarda kişinin genlerine bakılarak belli sonuçlar elde edilir. Elde edilen sonuçlar değerlendirilir ve ona göre bir yol izlenir.

Metinde bahsi geçmekte olan bu yaklaşım, özellikle kanser hastalıklarında etkin bir biçimde kullanılmaya başlamıştır. İlerleyen dönemde çalışma alanının daha genişleyeceği ve yaygınlaşacağı düşünülmektedir.

Hassas tıp, geleneksel tıp yöntemlerine göre büyük avantajlar taşımaktadır. Tıpta yeni olan bu yaklaşım ile koruyucu ve önleyici bir anlayış benimsenmiştir. Kısaca hastalığı tedavi etme durumundan, hastalığın önlenmesine kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Kişiselleştirilmiş tıp yaklaşımının faydalarını ise şu şekilde maddeleyebiliriz:

  • Bir kişinin genlerine bakılarak, hangi hastalıklara yatkın olduğu ve ne tür riskler taşıdığı önceden tespit edilebilir.
  • Önceden tespit edilen risklere ve hastalıklara karşı, kişinin yaşam tarzında ve çevresel faktörlerde değişiklik yapılarak kişinin hastalığa yakalanma riski en az düzeye indirilebilir. Bu da önleyici ve koruyucu tedavi açısında büyük önem arz etmektedir.
  • Kişinin genleri göz önünde bulundurularak, hangi tip ilaç ve tedavi yöntemlerinin etkili olabileceği tespit edilebilir. Bir yandan kişiye özel, etkili ilaçlar belirlenirken, diğer yandan istenmeyen yan etkiler bu şekilde azaltılabilir.
  • Tedavi görmekte olan kişilerde ilacın etkileri belirlenebilir, tedavinin ne aşamada olduğu, ilaca devam edilip edilmeyeceği ya da farklı yönteme geçilip geçilmemesi hakkında bilgi sahibi olunabilir.
  • Nokta atışı tedavi için önem taşıyan bu yeni yaklaşım ile gereksiz test ve tedavi denemeleri eleneceği için hem hasta açısından daha az zahmetli olacak, hem tedavi hızlanacak hem de sağlık maliyetini azaltacaktır.

Kişiselleştirilmiş tıp yöntemleri bugün, genellikle çeşitli kanser hastalıkları, karaciğer hastalıkları, kalp ve damar hastalıkları, kistik fibroz gibi hastalıkların teşhis ve tedavisinde kullanılmaktadır.

YORUMLAR

Bir Cevap Yazın