Bazen istediğiniz kadar uyusanız da uyandığınız zaman hiç uyumamışçasına yorgun uyanırsınız. İş hayatındaki stres, hastalıklar, yanlış beslenme ve buna bağlı nedenler olabilir.

Bu nedenler:

Yanlış beslenme: Geceleri ağır yiyecekler yemek, ihtiyacınızdan daha az kalori almak sabah yorgunluğuna sebep olabilir.

Aşırı kafein tüketimi: Fazla kafein tüketimi uyku kalitenizi negatif etkiler, bu durum da yorgun uyanmanıza neden olur.

Alkol tüketimi: Alkol beyin fonksiyonlarına etki eder, yorgun uyanmanıza, uykudan daha az verim almanıza neden olabilir.

Hormonal hastalıklar: Tiroit hormonlarında oluşan problemler metabolizmayı ve vücudun çalışmasını etkiler. Bu durumda yorgunluğa, sabah halsizliğine yol açabilir.

Psikolojik sorunlar: Depresyon ya da anksiyete durumları en çok sabahları kendini gösterir. Bu durum da sabah yorgunluğuna neden olabilir.

Kokuların İnsan Üzerinde Etkisi

Kokular, insan zihni ve bedeni üzerinde oldukça büyük etkilere sahiptir. Bilimsel araştırmalara göre insan burnunda bine yakın kadar koku alma reseptörleri bulunmaktadır. Evrimsel süreç de göz önüne alındığında kokular, insanın hayatta kalmasından, psikolojik durumuna kadar pek çok noktada etkili olabiliyor. İnsan için oldukça önemli olan bu duyu, hafıza, psikoloji, davranış gibi pek çok alanda etkisini gösteriyor. Peki kokuların insan üzerinde etkisi neler oluyor?

İnsanlar, burunlarında bulunan koku alma reseptörleri sayesinde yaklaşık olarak 10 bin farklı kokuyu birbirinden ayırt edebilme yeteneğine sahip. Bu reseptörler, koku yoluyla gelen bilgileri beyinde bulunan limbik sisteme aktarmaktadır. Böylece kokuların insan üzerinde etkisi şu alanlarda kendisini göstermektedir:

• Hafıza
• Algılar
• Duygular
• Davranışlar
• Sinir sistemi
• Stres durumu
• Hormonların salgılanması
• Odaklanma
• Psikoloji
• Bağışıklık sistemi
• İştah
• Eş seçme

Bu ve bunun gibi pek çok alanda etkili olan kokular, insan yaşamında oldukça önemli bir noktada durmaktadır. Kokular yoluyla yukarıda sayılmış olan alanlarda değişimler olmaktadır.

İnsan Davranışları, Psikolojisi ve Kokular

Yukarıda da belirttiğimiz gibi kokuların insanlar üzerinde etkisi pek çok alanda kendisini göstermektedir. İnsan zihnini, algılarını, duygularını ve bunlara bağlı olarak davranışlarını etkileyen kokuların, günümüzde insanı en çok etkilediği alanları aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

• Hafıza: Kokuların en çok etkilediği şeylerden başında hafıza gelmektedir. Bazı kokular, sizi geçmişe götürebilir ve bugün bazı terapi yöntemlerinden hatırlatma amacıyla kokulara başvurulmaktadır. Kokular aracılığıyla geçmişten gelen anılar, genellikle yoğun, duygusal ve net olabilmektedir.
• Konsantrasyon: Yapılan araştırmalara göre lavanta, çilek ve nane gibi kokuların kişinin odaklanmasında yardımcı olduğu ortaya konulmuştur. Bu ve bunun gibi kokulara maruz bırakılan kişiler daha verimli bir çalışma ortaya koymuş ve kişilerin üreticiliği artmıştır.
• Stres: Lavanta başta olmak üzere vanilya, kahve gibi kokuların kişilerdeki stres ve kaygıyı azalttığı görülmüştür. Bununla birlikte bu kokuların stresten kaynaklı uykusuzluk ve ağrı gibi sorunlarında da olumlu gelişmeler gözlemlenmiştir.
• Eş seçme: Bu durum, pek çok araştırmada evrimsel süreç ile bağdaştırılmıştır. Uzmanlara göre eş seçerken kokulardan etkilenme, üreme ile yakından ilişkili olarak görülmüştür. Açıklamalara göre kişi, kendisi için genetik olarak uygun eşi kokusundan tanıyabiliyor ve karşı tarafın yaydığı koku kişiye daha çekici gelebiliyor.

Kokuların insan üzerinde etkisi bunlarla da sınırlı değil. Kokular, kişilerin hemen her tercihinde etkili olabiliyor. Bir mekanı seçerken ya da alışveriş yaparken de kokular, davranışlar üzerinde etkili oluyor. Bunun farkında olan çoğu ticari işletme, kişilerin kendilerini tercih etmesi için uygun kokuları kullanabiliyor.

Kokular, evrimsel süreçte oldukça önemli rollere sahip duyulardı. Dünyada var olan en eski duyulardan koku alma duyusu, her canlı için hayatta kalmayı sağlayan temel elemandı. Bugün bile birçok hayvana baktığımızda koku sayesinde kendisini tehlikelerden koruyabiliyor, koku ile yiyecek bulabiliyor. Hatta koku sayesinde üreme faaliyetini sürdürüyor. Bir canlı için temel yaşam fonksiyonlarında kokunun ne kadar önemli olduğunu bu durumdan da rahat bir şekilde anlayabiliriz.

Evrimsel kodlarla bugün insan da hala koku duyusu ile tehlikeyi fark edebiliyor. Yine koku duyusu insanlar için de yiyecek ile yakından ilişkili. Diğer yandan yapılan araştırmalara göre eş seçiminde kokunun etkili olması, yine evrimsel süreçle alakalı bir durum.

Kokuların insan zihni ve davranışları üzerindeki bu etkisi, bilim dünyasına da yön vermiş durumda. Bazı hastalıkların tedavisinde ve özellikle psikoloji alanında, kokular tedavinin bir süreci olarak aktif bir biçimde kullanılıyor.

Koku ve Tedavi

Kokuların insan üzerinde etkisi bu kadar fazla iken, bilim dünyası elbette bunu araştırmadan duramazdı. Koku üzerine yapılan araştırmalarda, kokunun yalnızca psikoloji üzerinde değil, beden üzerinde de etkisi bulunmaktadır. Son yıllarda yapılan bir çalışmada, koku reseptörlerinin sadece burunda değil, cildimizde de bulunduğu anlaşıldı. Diğer yandan bu reseptörlerin karaciğer, kalp, akciğer gibi diğer organlarda da olduğu bulundu. Yapılan bir çalışmada koku tedavisi ile yaralı dokunun daha hızlı iyileştiği ortaya koyuldu. Bu keşif, tıp dünyasında ilerleyen dönemler için yeni bir kapı aralamış oldu. Aslında kokular, alternatif tıpta çok eski zamanlardan beri, tedavi yöntemlerinde kullanılıyordu. Bugün yapılan keşifler ise kokunun tedavi edici etkisini bilimsel olarak kanıtlamış oldu.

Öz saygı insanın kendisini geliştirmesinin ve çevresi tarafından saygı duyulan bir insan olmasının en temel kuralıdır. Siz kendinize saygı duymazsanız kimseden bir saygı bekleyemezsiniz. Önceliğiniz kendinize duyduğunuz saygıyı geliştirmek ve bu yönde çalışmak olmalıdır. Gelin hep beraber öz saygımızı arttıracak yolları 7 madde halinde inceleyelim.

1-) Bir amaç veya kişisel gelişim defteri oluştur. Yapacaklarını listele. Önce oldukça basit hedefler koy. Gerçekleştirdiğin hedefleri işaretle. Hergün ilerleyeceğimiz küçük adımlar, daha büyük başarılara
yaklaştıran en güçlü destektir.

2-) Kendimizi geliştirmek, olduğumuzdan daha iyi birisini ortaya çıkartmak için hedef ve amaçlara bağlı kalmamız gerekir. Kendimizi yine kendimizle kıyaslayarak gelişeceğiz. İnsanları
geçmeye çalışmak sonu gelmez bir uğraştır. Ama kendimizi geçmeye çalışmak, en iyi olmak için başvuracağımız yoldur.

3-) Hiçbir şey bir anda gerçekleşmez. Yıkım ya da zaferler her zaman birikerek oluşur. Geleceğimizin yıkım
mi zafer mi olacağını seçmek bizim elimizdedir. Geleceği değiştirebilme gücü, bugün verdiğimiz emek,
çektiğimiz acılar ve feda ettiklerimizdir. Kendine olan saygını arttırırken, nasıl bir gelecek inşaa edeceksin?

4-) Birbirimize fayda sağlayacağımız, zihni dolu, kişiliği güzel insanlarla etrafımızı çevrelersek eğer, düşüncelerimiz ve davranışlarımız olgunlaşır. Enerji veren, günümüzü güzelleştiren o insanlar, kendimize bakışımızı da belirler.

5-) Bizi sürekli eleştiren, kötü yanlarımızı ortaya çıkaran zalim iç sesimiz, çocukken aldığımız cezalar ve
hissettiğimiz korkularla susmak bilmez Onunla çatışmaya, savaşmaya çalışırız.Ama aynı tarafta olduğumuzu hatırlamak gerekir. Geçmişte ne yaşamış olursak olalım sadece çocuktuk. Suçlandığımız
her an, bizi suçlayan insanın kendi yaralarını öfkeyle üstümüze kusmasıydı

6-) Sürekli özür dilemeyi ve açıklama yapma isteğini bırak. Bu şekilde davranmak, bizi değersiz bir
insan olarak gösterir. Pek Önemsenmeyecek tipte bir insan. Yalnızca hatalı olduğun anlarda
özür dilemek, olgunluktur. Geri kalan bütün zamanlarda bu alışkanlıklara son ver.

7-) Başarılarınız için gelen tebrikleri keyifle kabul edin. Başarı, acı ver emekle satın aldığımız yolculuktur. Yani bir eylemdir. Bu yüzden başarılarımızı kabul etmek, hakkımızdır. Fazla alçakgönüllülük, güvensizlik veren bir davranıştır. Kendini bilmek ve inisiyatif alabilmek, yaşam yolculuğuna güç verir.

İletişim nedir?

İletişim insanlık tarihinin, ilk mağara çizimlerinden bu yana en temel ihtiyacı olarak ortaya çıkmış, ses, yazı ve çizimlerin temel alındığı bir, haberleşme ve sosyalleşme aracıdır. İletişim tarihinin temelleri ilk mağara çizimlerinden günümüz teknolojisinde uzayda ki uydulara ve astronotlara gönderilen sinyallere kadar dayanmaktadır.

Haber alma ihtiyacı

İnsanlık yüzyıllardır haber alma ihtiyacını karşılamak için, çok çeşitli yöntemler kullanmaktadır.

 Eski tarihlerde birbirine uzak merkezlerin ulaklar aracılığıyla iletişime geçmesi, savaşları, felaketleri ve müjdeli haberleri bir bölgeden başka bir bölgeye taşıması,  haberciliğin temellerini oluşturan akılcı sistemlerin örneklerindendir.

Bunun yanı sıra gemi taşımacılığında tüccarların gezdikleri ülkelerde olan bitenleri diğer ülkeler ile sözlü ve yazılı aktarımları, satılan ürünlerin yazılı olarak gittikleri ülkelerde dağıtılması gazeteciliğin temellerini atan yine bir başka akılcı sistemlerdendir.

Haberleşme ve iletişim teknolojisi

Teknolojinin gelişmesi, haberleşmenin de kolaylaşmasına yol açmıştır. İnsanların ülke sınırlarından taşıp evlerinden çıkmadan, farklı kültürler ile tanışmasının en kolay ve hızlı yolu olan internet, uluslararası iletişimin ve yeni şeyler öğrenmenin kolaylaşmasına sebep olmuştur.

İletişim sanatı

Amerikalı yazar James C. Humes’un da dediği gibi “İletişim sanatı liderlik dilidir.” İletişimin, konuşma sanatının, hitabet yeteneğinin, liderlerde görünen en önemli vasıf olduğu açıktır. İyi bir lider, aynı zamanda iyi bir iletişim uzmanıdır.

Aynı zamanda eski başkanlık konuşma yazarı olan Humes, iyi birer hitabet sanatcısıydı. Başkanlık konuşmalarını, halkın nabzına göre hazırlar, yapılacak konuşmanın etkili olması için analizler yapar ve olabilecek en iyi konuşma metnini hazırlayıp başkanlara sunardı. İyi bir hitabet yeteneği ve iyi analiz edilerek hazırlanmış bir metin bir araya gelince peşinden milyonları sürükleyebilecek liderler ortaya çıkabilmektedir.

En başında da belirttiğim gibi iletişim insanın en temel ihtiyacı, ve en hızlı haber alma aracı olmuştur yüz yıllardır. İletişimin kökeninde yatan ihtiyaç, her zaman insanın gelişmesine ve yeni şeyler öğrenmesine yol açmıştır.

İletişimin zayıf olduğu toplumlar, dışarıya kapalı halklar her zaman kendi içinde karanlığa kalmaya mahkumdur.

Hemen hergün internetin bir köşesinde doğru olduğu düşünülen yanlış bir bilgi servis edilerek viral hale gelir, çok geniş kitleler ise bilerek ya da bilmeyerek bu yanlış bilgileri doğru gibi paylaşarak sahte bilgi paylaşarak prim yapanların ekmeğine yağ sürer, bizler de bu tür sahte bilgilerin peşine düştük ve her hafta “O iş Öyle Değil“ konseptiyle karşınızda olacağız. Gelin hep beraber bu yanlışlardan en bilinen yalanına birlikte göz atalım.

Öncelikle Pangea nedir hep beraber kısaca bakalım.

Pangaea ya da Pangea, Paleozoik zaman sonları ile Mezozoik zaman başlarında var olmuş dördüncü ve son süperkıtadır. Yaklaşık 335 milyon yıl önce daha önceki erken kıta parçalarından toplanarak bir araya geldi ve yaklaşık 200 milyon yıl önce ayrılmaya başladı. Fakat ondan çok daha önce oluşmuş “vaalbara” adında bir süper kıta mevcut Gelin hep beraber vaalbara süper kıtasını inceleyelim.

Vaalbara süper kıtası nedir?

Vaalbara, Arkeyan Devir’de var olmuş, Kaapvaal Kratonunun (şimdi doğu bölgesi Güney Afrika) ve Pilbara Kratonunun (şimdi kuzey-batı Batı Avustralya ) bölgelerini içeren bir süper kıtadır. ES Cheney, kıtanını adını her craton adının son dört harfinden türetmiştir. İki craton, 2.7 ile 3.6 Milyar yıl önce oluşarak, Dünya ‘nın en erken kıtalarından birini oluşturmuştur.

Yazımıza kısa bir ara verip Arkeyan Devir nedir onu da inceleyelim.

Arkeyan Devir, Kambriyen öncesi devrin ikinci alt dönemidir. Günümüzden yaklaşık olarak 3,6 milyar yıl önce Hadean devrin sona ermesiyle başlayıp, 2,5 milyar yıl önce, Proterozoik zaman’ın başlamasıyla son bulduğu kabul edilir. 

VARLIĞI VE YAŞAM SÜRESİ

Güney Afrika ile Batı Avustralya arasında bir Arkeolojik-Paleoproterozoik (2.8-2.1 Gya) bağlantısı ilk olarak 1976’da A. Button tarafından önerildi. Güney Afrika’daki Transvaal Havzası ile Avustralya’daki Hamersley Havzası arasında çok çeşitli benzerlikler buldu. Ancak Button, Madagaskar’ı Afrika ile Avustralya arasına yerleştirdi ve Gondwana’nın uzun ve istikrarlı bir tektonik geçmişe sahip olması gerektiği sonucuna vardı. ^[2] Benzer şekilde, Rogers 1993, 1996’nın yeniden inşasında en eski kıta Ur’dur. Rogers’ın yeniden yapılandırmalarında, Kaapvaal ve Pilbara, daha sonraki orojenik olaylarla çelişen ve Vaalbara hipotezi ile bağdaşmayan bir yeniden yapılanma olan Gondwana konfigürasyonlarında zaten birbirinden çok uzak konumdadır. 

Bu yazımızda da gördüğünüz üzere vaalbara, Pangea‘dan çok önce oluşmuş bir süper kıtadır.

Bu hafta Pangea ve vaalbara hakkında doğru bilinen yanlışlara göz attık, bir sonra ki haftamızın konusunu belirlemek için yorumlarınızı bekliyoruz. Doğru bilgi ile kalın