Bir önceki “yol güvenliği için dikkat edilmesi gereken 5 şey” adlı makalemizin devamı niteliğinde olan yazımızı gelin hep birlikte inceleyelim.

Yol güvenliği için yapılabilecek 5 şey yazımızın daha bilgilendirici olabililmesi için öncelikle diğer yazımızı okumanızı öneriyoruz.

Cep telefonları, riskli dikkat dağıtıcıları.

Yol güvenliğini etkileyen faktörlerden ilki ise sürüş yaparken telefon kullanımı (el ile kullanım ya da telefona dokunmadan kullanım) kaza riskini 4 kat arttırıyor, aynı zamanda mesajlaşma ise kaza riskini 23 kat arttırıyor. Sürücünün tepki süresi telefon kullanırken %50 düşüş gösteriyor.

Çocuk koltukları ciddi yaralanma ve ölüm riskini oldukça azaltıyor.

Yol güvenliğini etkileyen bir diğer faktör ise çocukları çocuk koltuklarına oturtmak ölüm riskini en az %60 oranında azaltıyor. Bu durum özellikle 4 yaşının altındaki çocuklar için geçerli iken 8-12 yaşındaki çocuk koltuğuna oturtmak yaralanma riskini sadece emniyet kemeri kullanmaya nazaran %19 oranında azaltıyor.

Hızlı cevaplar canlar kurtarır ve yaralanmalardaki felçlilik oranlarını azaltır.

Hayatlar, zamanında yapılan müdahele, ambulans sayesinde hızlı ulaştırılan acil servisler ile ameliyata ve rehabiliteye hızlı sevkiyat sayesinde yaşama geri döndürülebilir. Üçüncü kişiler acil yardım sistemlerini aktive ederek ve profesyoneller gelesiye kadar olan süreçte ilk yardım yaparak canlar kurtarabilir.

Dünyada satılmış araçların %80’i basit güvenlik testlerinde sınıfta kalıyorlar.

Arabaların güvenlik seviyesi kazaların önlenmesi ve kaza gerçekleşmesi durumundaki ciddi yaralanmaları kritik oranda azaltıyor. AYUDK (WFHHVR, Araç Yönetmeliklerine Uyum için Dünya Konseyi) yedi önemli güvenlik standartı öneriyor. Bunların bazıları ESP(Elektronik Dengelleyici Sistemi), yan ve ön çarpışma koruması ve ön için yaya koruması. Bu yönetmelikleri yüksek refah seviyesine sahip 40 ülke sadece 7 ila 8 tanesini benimsedi.

Güvensiz yol tasarımı, bütün kullanıcıları için risk faktörü.

Yollar bütün kullanıcıları için güvenli şekilde tasarlanmalı. Bu bütün tesislerin yayalar, bisikletliler ve motorsikletliler gibi araçların sigortalanması anlamına geliyor. Şununla ölçülmesi gerekir ise kaldırımlar, bisiklet yolları, yaya geçitleri, trafik rahatlatma noktaları gibi yerlerin bulunması yaralanma riskini bu yol kullanıcıları için azaltıyor.

Her yıl yaklaşık 1 ila 3 milyon kişi ölür iken 20 ila 50 milyon kişi yaralanııyor. Trafik kazaları her yaştan insanlar için başlıca ölüm sebeplerinden biri. Trafik kazalarındaki ölüm oranlarının en yükseğinde ise 5 ila 29 yaş arası insanlar yatıyor.

Ayrıca yüksek refah seviyesine sahip bir ülkede trafik kazasında ölüm riski, düşük refah seviyesine sahip bir ülkede ölüm riskine oranla 3 kat daha fazla.

Milyonlarca canın ölümü iyi uygulanan yolların güvenliği yasaları, alkollü sürüş cezası, emniyet kemeri kullanımı, çocuk koltuğu uygulaması, ve motorsiklette kask kullanımı gibi uygulamlarla önlenebilir. Ayrıca daha iyi yol standartları, yüksek güvenlikli araçlar ve iyi sağlık sistemi aynı şekilde bir çok canı yaşama döndürecektir.

Yollardaki trafiğin yarısı dayanıksız canlardan oluşuyor; yayalar, bisikletliler ve motosikletliler.

Yayalar, bisikletliler ve motorize olmuş 2,3 tekerliler ve yolcuları tamamen ”dayanıksız yol kullanıcıları” olarak tanımlanıyor. Ve tüm Dünya’da yol trafiğinin yarısını oluşturuyorlar. Dayanıksız yol kullanıcılarının oranı düşük refah seviyesi olan ülkelerde yüksek refah seviyesi olan ülkelere nazaran yüksek.

Kontrol edilen hız limitleri yaralanma ve ölüm oranlarını düşürüyor.

Ortalama hız limitleri arttıkça, trafik kazası geçirme ve trafik kazasında bulunma riski de artar. Her %1 oranında ortalama hız artışı, %4 oranında kaza oranı artışına tekabül ediyor. Arabanın 65km/s ile yayaya çarpması ile arabanın 50km/s ile yayaya çarpması sonucu oluşabilecek ölüm riskinde 4 kat azalış olur.

Alkollü sürüş ile artan risk faktörü.

Sürücünün alkollü sürüş yaptığını belirleyen kan-alkol oranı 0.05 g/dlyi geçiyor ise kazaya karışma oranı dramatik bir şekilde artıyor. DSÖ genel sürücüler için BAC (blood-alcohol consentration, kan-alkol oranı) oranının 0.05 g/dl iken genç ve acemi sürücüler için ise 0.02 g/dl olmasını öneriyor. Doğru alkollü sürüşü cezasına sahip sadece 45 ülke bulunmaktadır.

Koruyucu kask takmak trafik kazasından doğabilecek ölüm riskini azaltır.

Koruyucu kask takmak ölüm riskini %42 oranında azaltırken yaralanma oranını ortalama %70 oranında azaltır. Sadece 44 ülke, karşılaştırma yapmak gerekirse dünya nüfusunun %17’si ediyor, bu kanunu düzgün uyguluyor. Koruyucu kask takma kanununun sürücü ve yolcu için bütün yollar ve motor türlerine göre doğru şekilde takılmış ve belli standartları karşılaması gerektiği anlamına geliyor.

Kemer takmak, arka ve önde oturan sürücüler için ölüm faktörünü düşürüyor.

Kemer takmak ön koltukta oturan kişilerin ölüm riskini %45-%50 oranında, arkada oturan kişilerin ise %25-%75 oranında ölüm riskini azaltıyor. 105 ülke, karşılaştırmak gerekirse dünya nüfusunun %71’i, kemer takmama cezasını ön ve arka koltuklarda oturan kişiler için doğru bir şekilde uyguluyor.

Makalemizin devamını burdan okuyabilirsiniz.

Kaynak:DSÖ/WHO INT